Las Wiączyński - nasze miejsce

Każdy z nas ma na pewno takie miejsce, do którego chętnie wraca o każdej porze roku. My też takie mamy. Dla nas to Las Wiączyński. Lubimy tam wiosnę, kiedy przyroda budzi się do życia, lato i jesień, kiedy są grzyby i zimę, kiedy śnieg trzeszczy pod nogami. Jest też rezerwat chroniący buki. Ale nie tylko przyroda nas tam przyciąga. To także miejsce związane z wojenną historią Łodzi i to zarówno z I jak i II wojny światowej. Zapraszamy z nami na spacer.

Las Wiączyński

To kompleks leśny o powierzchni ok. 1000 ha. Zachowało się w nim wiele fragmentów naturalnych drzewostanów. Najcenniejsze są buki i jodły, które występują tu na północnej granicy swojego zasięgu. Poza nimi spotkać można też inne ciekawe drzewa.

Ciekawostka

Mało brakowało a las wiączyński zostałby przekształcony w tzw. miasto-ogród (podobnie jak Grotniki czy Sokolniki). Wiązało się to z projektem budowy linii tramwajowej do Koluszek przez Brzeziny. Inwestorem miała być spółka Łódzkie Wąskotorowe Elektryczne Koleje Dojazdowe. Zgodę na to przedsięwzięcie uzyskano w 1910 roku. Jednak wybuch I wojny światowej pokrzyżował plany. Również międzywojenny kryzys nie sprzyjał takim inwestycjom. Dzięki temu nadal możemy cieszyć się pięknym, w wielu miejscach naturalnym, lasem.

Rezerwat Przyrody „Wiączyń”

Żeby chronić najstarszy i najcenniejszy fragment lasu w 1958 roku utworzono rezerwat przyrody. Ma niecałe 9 ha powierzchni. Najłatwiej dotrzeć do niego od strony Teolina i Lipin. Można było w nim zobaczyć ogromne, 300-letnie buki. Dziś tych najstarszych okazów już nie ma, ale nadal można spotkać tu wiele ciekawych drzew.

Ciekawostka

Bukowe szyszki nadają się podobno do parzenia kawy, która w smaku przypomina kawę zbożową. Moi rodzice opowiadali, że na jednym z potężnych buków widzieli napis „1929 ROK GŁODU”. Była to pamiątka po czasach kryzysu, gdy to, co dostarczał las, pomagało okolicznym mieszkańcom przeżyć trudne chwile.

I wojna światowa

W 1914 roku w rejonie Łodzi odbywały się walki pomiędzy wojskami rosyjskimi i niemieckimi. Większość bitew w okolicy Wiączynia rozegrała się między 9 a 15 grudnia. Las wiączyński wraz z pobliskimi zabudowaniami znajdował się wtedy w rękach rosyjskich. Uderzyły na niego siły niemieckich 32, 94 i 96 pułków piechoty, wspieranych artylerią z kierunku pobliskich Mileszek. Walki były zacięte, większość zabudowań Wiączynia Dolnego została zrównana z ziemią. 15 grudnia Rosjanie wycofali się. Pozostałością po tych walkach jest duży cmentarz wojenny. Znajduje się nieopodal drogi prowadzącej z Wiączynia do lasu koło budynku szkoły.

Cmentarz ma kształt prostokąta o powierzchni ponad 1 ha. Pochowano na nim żołnierzy obu armii poległych w walkach w rejonie Gałkowa, Nowosolnej, Brzezin, Olechowa, Bedonia, Feliksina i samego Wiączynia. Pochowanych jest tu 1269 żołnierzy armii niemieckiej i 678 żołnierzy armii rosyjskiej. Wśród danych poległych na nagrobkach obu armii można znaleźć wiele polskich nazwisk.

Po wojnie cmentarz został zagospodarowany. Ustawiono wtedy na niewielkich pagórkach 2 monumenty z krzyżami – łacińskim po stronie niemieckiej i prawosławnym po stronie rosyjskiej.

Z boku znajdziecie informacje o ich fundatorach. Była nimi rodzina łódzkich fabrykantów Scheiblerów, którzy we Wiączyniu mieli parowy tartak.

Po II wojnie światowej nekropolia została zapomniana. Planowano nawet wycinkę drzew w tym miejscu. W 1994 roku „odkrył” to miejsce na nowo leśniczy z Wiączynia, Paweł Grabczyk. Od września 2006 roku cmentarzem opiekują się członkowie Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego „Grupa Łódź”.

W listopadzie 2006 roku na cmentarzu pochowano szczątki 10 żołnierzy rosyjskich, znalezione w lesie pod Dąbrową.

13 września 2008 roku na cmentarzu postawiono głaz z tablicą informacyjną.

II wojna światowa

W lesie znajdziemy także pozostałości drugiej wielkiej wojny. W latach 1939-1944 we wsi Wiączyń znajdował się obóz karny pracy, w którym hitlerowcy wymordowali 30 tys. Polaków. Wzmianka o grobach zamordowanych tu ludzi znajduje się w książce Zofii Nałkowskiej pod tytułem „Medaliony” w rozdziale „Dorośli i dzieci w Oświęcimiu”.

W lesie znajdują się 2 miejsca związane z tymi wydarzeniami. Oba położone są blisko siebie, niedaleko wsi Lipiny. Pierwsze z nich to zbiorowa mogiła Polaków pomordowanych przez hitlerowców. Są tu szczątki więźniów z Radogoszcza, obozu pracy przy węźle kolejowym Łódź-Olechów, aresztów policji i gestapo w Łodzi i Pabianicach i innych miejsc. Niemcy starali się utrzymać to miejsce w tajemnicy, jak zawsze w takich przypadkach. W 1944 roku rozkopali mogiły, żeby spalić zwłok tak, aby zatrzeć ślady. Na szczęście nie udało im się zatrzeć śladów do końca i dziś możemy uczcić zamordowanych tu ludzi. Około 2007 roku pomnik poddano renowacji i uzyskał obecny wygląd.

Drugie miejsce to bunkier związany z działalnością hitlerowców na tym terenie. Nie wiadomo dokładnie jakie miał przeznaczenie. Niektórzy mówią, że tu przebywali żołnierze, których zadaniem było przeganianie ciekawskich. Inne głosy podają, że przechowywano tu wapno gaszone używane przez hitlerowców do zasypywania ciał w zbiorowych mogiłach.

Dwór

Nieopodal samego lasu znajduje się także ciekawy obiekt, który niestety popadł w ruinę. To dwór dawnych właścicieli Wiączynia. Niestety nie ma o nim zbyt wielu informacji. Wiadomo, że wielokrotnie był przebudowywany. Być może ostatnim zleceniodawcą przebudowy była rodzina Scheiblerów. Przed II wojną światową należał do rodziny Kleczkowskich.

Dąb

Tak określamy miejsce przystosowane do wypoczynku i robienia ognisk. To wydzielony teren z wiatą, grillem, miejscem na ognisko. Są tu też tablice informacyjne dotyczące przyrody lasu. No i przede wszystkim jest potężny, wysoki dąb o wielu konarach. To miejsce znajdziecie niedaleko leśniczówki.

Przyroda

Oprócz tych wszystkich ciekawostek przyrodniczych i historycznych, w lesie wiączyńskim podglądamy przyrodę leśną, taką jak w każdym innym lesie. Spotykamy tu wiewiórki, ślady po sarnach i dzikach. Są leśne ptaki. Do najciekawszych należą pewnie te, których nie widzieliśmy, ale które słyszeliśmy, czyli kruk, wilga i kukułka. Są dzięcioły, sójki i wiele innych gatunków.

Są tu też ciekawe owady, jak choćby motyl polowiec szachownica, którego spotkaliśmy nad zbiornikiem retencyjnym. Czy jeszcze ciekawszy mały motylek wąsateczka zawilczaneczka (prawda, że ma uroczą nazwę), który obsiadał nas w czasie wycieczki po cmentarzu wojennym.

W lesie wiączyńskim naprawdę nie da się nudzić J A kto lubi zabawy z geocatchingiem, znajdzie tu 3 skrytki.

Zapraszamy na spacer do naszego ulubionego lasu :)