Przedbórz - tam gdzie Łódź dostała prawa miejskie

Do Przedborza jeździłam wiele razy na wycieczki autokarowe. Najpierw z rodzicami, później już jako przewodnik. Tym razem po raz pierwszy byłam tam indywidualnie. I, mimo że wycieczki autokarowe są super, zdecydowanie bardziej lubię zwiedzać indywidualnie. W miejscach, w których wcześniej nie byłam z wycieczką nie mam porównania, w przypadku Przedborza jest inaczej. Nikt nas nie gonił, nigdzie się nam nie spieszyło, szliśmy tam gdzie chcieliśmy i chłonęliśmy spokojny urok tego miasteczka.
Przedbórz lubię z wiele powodów, jednak jeden jest szczególnie bliski nam jako łodzianom. To tutaj w 1423 roku król Władysław Jagiełło nadał Łodzi prawa miejskie. A że działo się to 29 lipca, w sam dzień św. Marty, czyli w moje imieniny, to jest to jeszcze dodatkowy atut.

Historia

Pierwsza wzmianka o Przedborzu pochodzi z 1136 roku. Znajdowała się tu komora celna na Pilicy. Przez miejscowość przejeżdżały orszaki jadące na obrady do niedalekiego Piotrkowa Trybunalskiego. Dla wygody królów wybudowano tu zamek. Najczęściej bywali w nim Kazimierz Wielki i Władysław Jagiełło, którzy polowali w okolicznych lasach.
Prawa miejskie Przedbórz uzyskał od króla Kazimierza Wielkiego w 1370 roku.
Miasto rozwijało się prężnie do XVII wieku, kiedy zniszczył je najazd szwedzki.
Podniosło się z upadku dopiero w XIX wieku wraz z rozwojem przemysłu, który nie przetrwał I wojny światowej.
W okresie międzywojennym Przedbórz stał się ośrodkiem handlu i rzemiosła.
Obecnie jest siedzibą gminy.

Co warto zobaczyć?

Kościół św. Aleksego

Został wzniesiony za czasów króla Kazimierza Wielkiego w 1341 roku.

Do dziś zachowała się gotycka wieża zbudowana z miejscowego czerwonego piaskowca. Mimo, że wielokrotnie przebudowywany nie stracił swojego zabytkowego charakteru.

Warto także zajrzeć do środka. Niestety, jak w większości kościołów, na ogół czynna jest tylko kruchta i widać niewiele z wyposażenia wnętrza.

Jednak już sam przedsionek jest ciekawy.

Przed kościołem znajdują się również pomniki i figury.
Od strony ulicy Kieleckiej znajduje się pomnik papieża Jana Pawła II.

Natomiast od strony rynku schody prowadzące do kościoła rozpoczynają rzeźby Matki Boskiej i św. Franciszka.

Natomiast po wejściu po schodach zobaczymy słupową kapliczkę i niewielki budyneczek, którego przeznaczenia nie znamy.

Droga krzyżowa

Na terenie przykościelnym została urządzona droga krzyżowa. Ciekawe rzeźby prowadzą nas od modlitwy Chrystusa w Ogrójcu do Zmartwychwstania. To fajne miejsce także do samotnego spaceru, nie tylko w czasie nabożeństwa.

Muzeum Ludowe Ziemi Przedborskiej

Muzeum mieści się w parterowym budynku dawnej karczmy. Niestety nie udało nam się go zwiedzić, ale to nie szkodzi, mamy pretekst, żeby wrócić 😃

Rynek

Do II wojny światowej większość jego zabudowy stanowiły kamienice z podcieniami. Prawie wszystkie zostały zniszczone w czasie wojny. Zachowała się jedna.

Wschodnia strona rynku zabudowana jest kamienicami z XIX wieku. W jednej z nich mieści się lodziarnia z przepysznymi lodami.

W centralnej części placu stoi duża, kryta studnia.

Ratusz

Ratusz miejski został wzniesiony w XIX wieku, w stylu klasycystycznym, kiedy w Przedborzu zaczął rozwijać się przemysł. Obecnie mieści się tu Urząd Miasta i Gminy.

Na bocznej ścianie znajduje się duża tablica pamiątkowa przypominająca o nadaniu Łodzi praw miejskich.

Zamek

Przedborski zamek znajdował się nad Pilicą, na niewielkim wzniesieniu. Został wybudowany za czasów Kazimierza Wielkiego w XIV wieku. Z czasem został otoczony murami. Zniszczyli go Szwedzi w XVII wieku. Ruiny rozebrano w XIX wieku. Podobno okoliczne domy zbudowane są z zamkowego kamienia.
Do dziś zachował się fragment murów obronnych, fragmenty fundamentów i piwnice. Mur można zobaczyć przy ulicy Podzamcze.

Żeby wejść na zamkowe wzgórze, trzeba przejść wąską ścieżką za domem przy ulicy Podzamcze. Trzeba się wspiąć pomiędzy komórkami, a ogrodzeniem tego domu.
Na szczycie czekają chaszcze i gruzy, ale po ich pokonaniu wynagrodzeniem jest piękny widok na miasto i rzekę oraz biała, słupowa kapliczka.

Dla mnie wzgórze zamkowe to także miejsce do wspomnień. W czasie każdej wycieczki z rodzicami przychodziłam tu z tatą nie tylko po to, żeby usłyszeć historię zamku i zobaczyć ruiny. Szukaliśmy tu także skamieniałości. Bałam się, że już ich nie znajdę, że nie pokażę ich moim chłopakom. Na szczęście się udało.

Park miejski

Z moich wcześniejszych wizyt w Przedborzu zupełnie nie pamiętam parku miejskiego. Prawdopodobnie nie był tak zadbany jak teraz, dlatego nie zwróciłam na niego uwagi. Dziś na pewno to miejsce, do którego warto zajrzeć, żeby zobaczyć: Pilicę,

nowy kompleks hotelowy,

zadbane alejki,

ciekawe rośliny

i pomnik Tadeusza Kościuszki.

Cmentarze

W 1939 roku połowę mieszkańców miasta stanowili Żydzi. II wojna światowa przyniosła ich zagładę. Nie ocalała drewniana synagoga, która znajdowała się w pobliżu rynku. Niewiele pozostało także z cmentarza żydowskiego, który znajdował się na terenach po przeciwnej stronie szosy niż park miejski. Kiedyś byłam tam z rodzicami. Tym razem nie udało nam się do niego dotrzeć, ale podobnie jak do muzeum, także tutaj wrócimy.
Odwiedzimy także cmentarz katolicki, bo cmentarze to kamienna księga historii miasta.

A na razie wrzucamy kilka innych migawek z miasta.

Co dla dziecka?

Odkąd zwiedzamy z dzieckiem jest o wiele ciekawiej. Zwracamy uwagę na inne rzeczy. To co kiedyś było ważne w zwiedzaniu schodzi na drugi plan, bo Misia zainteresowało coś innego. Tak samo było w Przedborzu. Najwięcej czasu spędziliśmy na drodze krzyżowej, tak zafascynowało go to miejsce.
Równie ciekawie było na zamkowym wzgórzu.
Nie zabrakło także oczywiście placu zabaw. Statek piratów w miejskim parku był doskonałym zakończeniem wycieczki.

Marta