Kolejny wirtualny spacer przed nami. Zapraszamy do Dzielnicy Wiązowej przyłączonej do Łodzi w latach 80. XIX wieku. Tym razem poznamy ulicę Lipową.
Nasz spacer rozpoczęliśmy przy ulicy Próchnika ciekawą kamienicą pod numerem 53. Jej wyjątkowość polega na tym, że jej fasada pod kątem prostym przechodzi w ulicę Lipową. Niestety ta wyjątkowa kamienica jest w tragicznym stanie i została przeznaczona do rozbiórki.
Ruszamy ulicą Lipową i po lewej stronie mijamy dawną tkalnię wyrobów wełnianych Majera Maxa Schrötera wzniesioną w latach 1903-1904.
Nie wiadomo dlaczego właściciele na budynku umieścili datę 1887 i co ona symbolizuje, być może uruchomienie przedsiębiorstwa.
W okresie międzywojennym znajdowała się tu Fabryka Rękawiczek i Trykotaży Braci Radziejewskich. Po II wojnie światowej zakłady upaństwowiono nadając im nazwę Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego im. Marcina Kasprzaka.
Przy ulicy 1 Maja zwraca uwagę ciekawa modernistyczna kamienica.
Przed ulicą Więckowskiego znajdują się zabudowania fabryczne dawnej fabryki Władysława Barucha (Więckowskiego 43/45). W 1901 przedsiębiorstwo ogłosiło upadłość i zostało przejęte przez Dawida Prussaka, który wynajmował pomieszczenia innym firmom, m.in. H. Czamańskiemu. Po II wojnie światowej były to Zakłady Przemysłu Odzieżowego im. A. Próchnika.
Kolejny budynek fabryczny mijamy za ulicą Więckowskiego, pod numerem 15/17. To dawna fabryka wstążek Ferdynanda Schmidta i Roberta Weyraucha prowadzona od około 1910 tylko przez tego drugiego przemysłowca.
Pod numerem 21 znajduje się nowy budynek mieszkalny wzniesiony w 2013 przez firmę Unibud.
Po przeciwnej stronie ulicy zwraca uwagę pięknie odnowiona kamienica mieszcząca biura Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Aż trudno uwierzyć, że jeszcze kilka lat temu budynek ten był ruiną.
Warto wspomnieć, że przed II wojną światową mieściło się tu Gimnazjum Kupieckie, a następnie Miejska Szkoła Handlowa.
Pod numerem 20 odnajdujemy ciekawy przykład remontu i nadbudowy kamienicy bez większego uszczerbku w jej wyglądzie.
Rozbudowa poddasza do funkcji mieszkalnych została dobrze wkomponowana w architekturę budynku.
Na fasadzie frontowej kamienicy znajdujemy pięknie odnowione dekoracje.
Prawdopodobnie podobne znajdowały się również na fasadach oficyn, ale zostały zniszczone w czasie remontu w okresie PRL-u. Warto zajrzeć również do bramy, w której zachowały się piękne sztukaterie.
Ciekawa jest również klatka schodowa z nietypowym budynkiem stróżówki (zwykle kryte były niewielkimi daszkami).
Interesujące jest również to, że kamienica nie stoi przy samej ulicy, a oddzielona jest od niej pasem zieleni.
Przekraczamy ulicę Zieloną i wędrujemy do kolejnej interesującej kamienicy pod numerem 31.
W klatce schodowej wita nas napis "salve" - "witaj".
Typowe podwórko-studnia połączone jest z kolejnym przy ulicy Pogonowskiego 40.
W drugim podwórku odnajdujemy wmurowaną w kostkę klapę z rosyjskim napisem "Kantor budowlany Braci Cell 1910". Takie klapy były swego rodzaju wizytówką przedsiębiorstwa, które wzniosło tę kamienicę.
Wracamy na ulicę Lipową. Po wyjściu z bramy kamienicy 31 naszym oczom ukazuje się pięknie wyremontowana w ramach projektu "Mia100 Kamienic" kamienica pod numerem 28. Budynek został wzniesiony około 1910.
Warto zajrzeć również do klatki schodowej, gdzie zachowała się m.in. oryginalna balustrada.
Kolejna posesja po stronie nieparzystej to dawny sklep firmowy Browarów Łódzkich działający do końca lat 90. XX wieku. Znajdowała się tu również rozlewnia octu produkowane w browarach przy ulicy Orlej 25. Dziś budynki stoją puste.
Za ulicą 6 Sierpnia mijamy pusty teren po dawnej fabryce włókienniczej. Budynki zostały rozebrane, a na ich miejscu miał powstać nowoczesny budynek mieszkalny. Przypomina o tym jedynie baner na ogrodzeniu.
Po przeciwnej stronie ulicy mijamy 2 wyremontowane kamienice zachowujące podobną kolorystykę.
Pod numerem 40 nie znajdziemy wielu dekoracji,
ale warto zajrzeć w podwórku, gdzie znajduje się kranik. Nie ma jednoznacznych opinii jakie było przeznaczenie takiego ujęcia wody. Do mnie najbardziej przemawia wersja mówiąca, że to miejsce symbolicznego obmycia rąk dla ludności żydowskiej po powrocie do domu.
Pod numerem 44 z kolei znajduje się kamienica wzniesiona w 1912,
o czym informuje nas data umieszczona w szczytach fasady.
W bramie zachowały się płaskorzeźby kobiet trzymających kosze z owocami,
a także dekoracyjne płyciny. Niestety nie ma w nich już malowideł przedstawiających wiejskie krajobrazy, które zostały zamalowane w czasie remontu w 1962.
Po przeciwnej stronie ulicy znajduje się budynek mieszkalny, który został wzniesiony w latach 30. XX wieku dla potrzeb szkoły powszechnej. Po II wojnie światowej mieściły się tu koszary ZOMO. W latach 90. XX wieku do budynku wróciła oświata - mieściło się tu Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Tadeusza Makowskiego.
Kolejna posesja znana jest zapewne wszystkim miłośnikom turystyki z dzielnicy Polesie - znajduje się tu bowiem siedziba PTTK oddział Łódź-Polesie (Lipowa 48). To także miejsce, gdzie zaczęła się moja przygoda z turystyką.
Po stronie nieparzystej mijamy ciąg odnowionych kamienic, pod numerem 56 zaś znajduje się kamienica, która czeka na remont.
Kamienica została wzniesiona w 1914, o czym informuje nas data umieszczona na fasadzie.
Ciekawe są również dekoracja na fasadzie.
Nie można przegapić również pięknych, oryginalnych drzwi wejściowych.
Warto również wiedzieć, że w tej kamienicy w 1931 mieszkali Władysław Strzemiński i Katarzyna Kobro.
Po przeciwnej stronie kolejny pusty teren, który miał być zagospodarowany. Tym razem miało powstać tu osiedle mieszkaniowe, a pozostał jedynie pusty, zarośnięty plac ogrodzony drewnianym płotem.
Na rogu z ulicą Struga trzeba zwrócić uwagę na odnowioną kamienicę pod adresem Struga 45.
Wędrując w stronę ulicy Skłodowskiej-Curie mijamy dom jednorodzinny wzniesiony w stylu modernistycznym.
Po przeciwnej stronie (42) warto zajrzeć w podwórko dawnej fabryki Oskara Mixa. Założył on niciarnię w 1888, a którą w 1908 przeniósł na ulicę Lipową. Zachował się budynek interesujący fabryczny oraz relikt komina.
Widać tu również zabudowania dwóch wilii - Oskara Zieglera i Henryka Ferenbacha, które oglądaliśmy przy okazji spaceru ulicą Skłodowskiej-Curie. Na tamtym spacerze omawialiśmy bardziej szczegółowo budynek przychodni, który znajduje się na rogu z ulicą Skłodowskiej-Curie.
Za dawną ulicą Podleśną znajduje się dawna siedziba Łódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego "Południe". Później budynek został przejęty przez Uniwersytet Łódzki. Wiele lat mieścił się tu Wydział Nauk Geograficznych, a obecnie znajduje się tu Wydział Filologiczny (niedługo studenci filologii przeniosą się do nowego gmachu przy ulicy Pomorskiej). Podobni Uniwersytet chce sprzedać budynek, ale problemem jest działająca na dach stacja meteorologiczna.
Na kolejnej posesji dostrzegamy zrujnowane budynki fabryczne. Pierwotnie znajdował się tu zakład stolarski Jana Goldy uruchomiony w tym miejscu w 1904, a już 10 lata później przeniesiony w głąb działki - od strony ulicy Skłodowskiej-Curie 26. W 1914 powstała tu fabryka włókiennicza Emila Goldy. Po II wojnie światowej zakłady upaństwowiono. Obecnie budynki stoją puste.
Docieramy do ulicy Kopernika. Jeśli odwrócimy się do tyłu to zobaczymy na szczycie kamienicy pod numerem 82 stary mural będący reklamą przedsiębiorstwa "Progal".
Przy ulicy Kopernika warto jeszcze zwrócić uwagę na dawne więzienie (Kopernika 29/31) i fabrykę i willę Emila Wicke (36). Za dawną ulicą Milscha zaś warto zajrzeć do ogrodu rodziny Jarischów (Żeromskiego 105). Ale o tych budynkach przy okazji innych spacerów.
Opracowała: Marta Domańska
Nasz spacer rozpoczęliśmy przy ulicy Próchnika ciekawą kamienicą pod numerem 53. Jej wyjątkowość polega na tym, że jej fasada pod kątem prostym przechodzi w ulicę Lipową. Niestety ta wyjątkowa kamienica jest w tragicznym stanie i została przeznaczona do rozbiórki.
Ruszamy ulicą Lipową i po lewej stronie mijamy dawną tkalnię wyrobów wełnianych Majera Maxa Schrötera wzniesioną w latach 1903-1904.
Nie wiadomo dlaczego właściciele na budynku umieścili datę 1887 i co ona symbolizuje, być może uruchomienie przedsiębiorstwa.
W okresie międzywojennym znajdowała się tu Fabryka Rękawiczek i Trykotaży Braci Radziejewskich. Po II wojnie światowej zakłady upaństwowiono nadając im nazwę Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego im. Marcina Kasprzaka.
Przy ulicy 1 Maja zwraca uwagę ciekawa modernistyczna kamienica.
Przed ulicą Więckowskiego znajdują się zabudowania fabryczne dawnej fabryki Władysława Barucha (Więckowskiego 43/45). W 1901 przedsiębiorstwo ogłosiło upadłość i zostało przejęte przez Dawida Prussaka, który wynajmował pomieszczenia innym firmom, m.in. H. Czamańskiemu. Po II wojnie światowej były to Zakłady Przemysłu Odzieżowego im. A. Próchnika.
Kolejny budynek fabryczny mijamy za ulicą Więckowskiego, pod numerem 15/17. To dawna fabryka wstążek Ferdynanda Schmidta i Roberta Weyraucha prowadzona od około 1910 tylko przez tego drugiego przemysłowca.
Pod numerem 21 znajduje się nowy budynek mieszkalny wzniesiony w 2013 przez firmę Unibud.
Po przeciwnej stronie ulicy zwraca uwagę pięknie odnowiona kamienica mieszcząca biura Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Aż trudno uwierzyć, że jeszcze kilka lat temu budynek ten był ruiną.
Warto wspomnieć, że przed II wojną światową mieściło się tu Gimnazjum Kupieckie, a następnie Miejska Szkoła Handlowa.
Pod numerem 20 odnajdujemy ciekawy przykład remontu i nadbudowy kamienicy bez większego uszczerbku w jej wyglądzie.
Rozbudowa poddasza do funkcji mieszkalnych została dobrze wkomponowana w architekturę budynku.
Na fasadzie frontowej kamienicy znajdujemy pięknie odnowione dekoracje.
Prawdopodobnie podobne znajdowały się również na fasadach oficyn, ale zostały zniszczone w czasie remontu w okresie PRL-u. Warto zajrzeć również do bramy, w której zachowały się piękne sztukaterie.
Ciekawa jest również klatka schodowa z nietypowym budynkiem stróżówki (zwykle kryte były niewielkimi daszkami).
Interesujące jest również to, że kamienica nie stoi przy samej ulicy, a oddzielona jest od niej pasem zieleni.
Przekraczamy ulicę Zieloną i wędrujemy do kolejnej interesującej kamienicy pod numerem 31.
W klatce schodowej wita nas napis "salve" - "witaj".
Typowe podwórko-studnia połączone jest z kolejnym przy ulicy Pogonowskiego 40.
W drugim podwórku odnajdujemy wmurowaną w kostkę klapę z rosyjskim napisem "Kantor budowlany Braci Cell 1910". Takie klapy były swego rodzaju wizytówką przedsiębiorstwa, które wzniosło tę kamienicę.
Wracamy na ulicę Lipową. Po wyjściu z bramy kamienicy 31 naszym oczom ukazuje się pięknie wyremontowana w ramach projektu "Mia100 Kamienic" kamienica pod numerem 28. Budynek został wzniesiony około 1910.
Warto zajrzeć również do klatki schodowej, gdzie zachowała się m.in. oryginalna balustrada.
Kolejna posesja po stronie nieparzystej to dawny sklep firmowy Browarów Łódzkich działający do końca lat 90. XX wieku. Znajdowała się tu również rozlewnia octu produkowane w browarach przy ulicy Orlej 25. Dziś budynki stoją puste.
Za ulicą 6 Sierpnia mijamy pusty teren po dawnej fabryce włókienniczej. Budynki zostały rozebrane, a na ich miejscu miał powstać nowoczesny budynek mieszkalny. Przypomina o tym jedynie baner na ogrodzeniu.
Po przeciwnej stronie ulicy mijamy 2 wyremontowane kamienice zachowujące podobną kolorystykę.
Pod numerem 40 nie znajdziemy wielu dekoracji,
ale warto zajrzeć w podwórku, gdzie znajduje się kranik. Nie ma jednoznacznych opinii jakie było przeznaczenie takiego ujęcia wody. Do mnie najbardziej przemawia wersja mówiąca, że to miejsce symbolicznego obmycia rąk dla ludności żydowskiej po powrocie do domu.
Pod numerem 44 z kolei znajduje się kamienica wzniesiona w 1912,
o czym informuje nas data umieszczona w szczytach fasady.
W bramie zachowały się płaskorzeźby kobiet trzymających kosze z owocami,
a także dekoracyjne płyciny. Niestety nie ma w nich już malowideł przedstawiających wiejskie krajobrazy, które zostały zamalowane w czasie remontu w 1962.
Po przeciwnej stronie ulicy znajduje się budynek mieszkalny, który został wzniesiony w latach 30. XX wieku dla potrzeb szkoły powszechnej. Po II wojnie światowej mieściły się tu koszary ZOMO. W latach 90. XX wieku do budynku wróciła oświata - mieściło się tu Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Tadeusza Makowskiego.
Kolejna posesja znana jest zapewne wszystkim miłośnikom turystyki z dzielnicy Polesie - znajduje się tu bowiem siedziba PTTK oddział Łódź-Polesie (Lipowa 48). To także miejsce, gdzie zaczęła się moja przygoda z turystyką.
Po stronie nieparzystej mijamy ciąg odnowionych kamienic, pod numerem 56 zaś znajduje się kamienica, która czeka na remont.
Kamienica została wzniesiona w 1914, o czym informuje nas data umieszczona na fasadzie.
Ciekawe są również dekoracja na fasadzie.
Nie można przegapić również pięknych, oryginalnych drzwi wejściowych.
Warto również wiedzieć, że w tej kamienicy w 1931 mieszkali Władysław Strzemiński i Katarzyna Kobro.
Po przeciwnej stronie kolejny pusty teren, który miał być zagospodarowany. Tym razem miało powstać tu osiedle mieszkaniowe, a pozostał jedynie pusty, zarośnięty plac ogrodzony drewnianym płotem.
Na rogu z ulicą Struga trzeba zwrócić uwagę na odnowioną kamienicę pod adresem Struga 45.
Wędrując w stronę ulicy Skłodowskiej-Curie mijamy dom jednorodzinny wzniesiony w stylu modernistycznym.
Po przeciwnej stronie (42) warto zajrzeć w podwórko dawnej fabryki Oskara Mixa. Założył on niciarnię w 1888, a którą w 1908 przeniósł na ulicę Lipową. Zachował się budynek interesujący fabryczny oraz relikt komina.
Widać tu również zabudowania dwóch wilii - Oskara Zieglera i Henryka Ferenbacha, które oglądaliśmy przy okazji spaceru ulicą Skłodowskiej-Curie. Na tamtym spacerze omawialiśmy bardziej szczegółowo budynek przychodni, który znajduje się na rogu z ulicą Skłodowskiej-Curie.
Za dawną ulicą Podleśną znajduje się dawna siedziba Łódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego "Południe". Później budynek został przejęty przez Uniwersytet Łódzki. Wiele lat mieścił się tu Wydział Nauk Geograficznych, a obecnie znajduje się tu Wydział Filologiczny (niedługo studenci filologii przeniosą się do nowego gmachu przy ulicy Pomorskiej). Podobni Uniwersytet chce sprzedać budynek, ale problemem jest działająca na dach stacja meteorologiczna.
Na kolejnej posesji dostrzegamy zrujnowane budynki fabryczne. Pierwotnie znajdował się tu zakład stolarski Jana Goldy uruchomiony w tym miejscu w 1904, a już 10 lata później przeniesiony w głąb działki - od strony ulicy Skłodowskiej-Curie 26. W 1914 powstała tu fabryka włókiennicza Emila Goldy. Po II wojnie światowej zakłady upaństwowiono. Obecnie budynki stoją puste.
Docieramy do ulicy Kopernika. Jeśli odwrócimy się do tyłu to zobaczymy na szczycie kamienicy pod numerem 82 stary mural będący reklamą przedsiębiorstwa "Progal".
Przy ulicy Kopernika warto jeszcze zwrócić uwagę na dawne więzienie (Kopernika 29/31) i fabrykę i willę Emila Wicke (36). Za dawną ulicą Milscha zaś warto zajrzeć do ogrodu rodziny Jarischów (Żeromskiego 105). Ale o tych budynkach przy okazji innych spacerów.
Opracowała: Marta Domańska
Komentarze
Prześlij komentarz