Przed Wami opis naszej podróży po fragmencie królestwa Grohmanów, razem z dziećmi, na spacerze organizowanym przez TPŁ "Maluchy poznają Łódź".
Spotkaliśmy się na rogu Kilińskiego i Tymienieckiego. Zaraz na skraju parku naszą uwagę zwrócił szum rzeki. To jedna z 19 łódzkich strug - odkryty niedawno szybki Lamus. Niestety światełko, które zapalało się po zakręceniu korbką już nie działa.
Zrobiliśmy kilka kroków wzdłuż ul. Tymienieckiego, żeby nasłuchiwać dźwięków zza płotu po drugiej stronie ulicy. Udało nam się w końcu usłyszeć gwizdek. To nie był gwizd lokomotywy (takie pomysły też były ☺) tylko gwizdek sędziego na meczu piłkarskim. Wszystko dlatego, że za tym płotem jest Szkoła Mistrzostwa Sportowego, w której młodzi piłkarze uczą się jak być Lewandowskim albo Błaszczykowskim. Dawniej było tu boisko Klubu Sportowego Zjednoczeni, w którym sport uprawiali pracownicy zakładów Scheiblera i Grohmana. Ale najciekawsze jest to, że najpierw był tu staw na rzece Jasień.
Doszliśmy do muru czerwonych budynków ŁSSE i skręciliśmy w prawo do parku im. Jana Kilińskiego. Po przejściu kilku kroków, po prawej stronie zobaczyliśmy drzewo prawie bez kory. To piękny okaz platana, z którego naturalnie łuszczy się kora.
Dalej przeszliśmy obok siłowni i szukaliśmy miejsca, gdzie mógł być staw. Nie było to trudne, bo niecka jest doskonale widoczna do dzisiaj. Był to prywatny staw rodziny Grohmanów, bo park to ich dawny ogród.
Następnie ścieżynką przeszliśmy do ulicy Tylnej. To piękne miejsce do wytłumaczenia jak rosło bogactwo łódzkich fabrykantów. Do Łodzi z Saksonii przyjechał Grohman o "trudnym imieniu", czyli Traugott. Nie miał majątku dlatego skorzystał z przywileju i dostał działkę i materiał na budowę domu i zakładu. Fabrykę tkanin bawełnianych wybudował w miejscu, w którym dziś stoi nowy, pomarańczowy budynek - stara fabryka została niestety rozebrana.
Wraz z rodziną zamieszkał natomiast w niewielkim, parterowym domku z użytkowym poddaszem. Bez problemu się tam mieścili, bo Traugott miał tylko jednego syna - Ludwika.
Fabryka pracowała i przynosiła dochody. Grohmanowie rośli w potęgę. Zakładami zaczął zarządzać Ludwik. On miał już więcej niż jedno dziecko dlatego ciężko było im mieszkać w małym domku. Mieli też odpowiednie fundusze, żeby wybudować dla siebie pałac. Stanął on obok pierwszego domu.
To nadal nie zaspokajało ich potrzeb, dlatego w 1881 roku wybudowali piękną willę po drugiej stronie ulicy. Przez lata zniszczona dziś odzyskuje swój blask.
O dacie budowy przypomina nam furtka.
Grohmanowie bogacili się i stać ich było na wybudowanie także innych budynków. Przy ulicy Tylnej stanął dom mieszkalny dla dyrektorów zakładów,
wzdłuż ulicy Targowej stanęły domy dla pracowników (3 ceglane piętrowe i 1 ceglano-drewniany parterowy z użytkowym poddaszem),
a na dziedzińcu domów familijnych szkoła dla dzieci pracowników.
Grohmanowie nie zapomnieli także o dalszym rozwoju swoich fabryk. Przy ul. Targowej stanął kolejny, okazały gmach. Dziś budynków fabrycznych już nie ma, ale zachowała się piękna brama zwana "Beczkami Grohmana". Białe filary wzorowane były na szpulkach do nici. Krążyła legenda, że pracownicy wchodząc do budynku wybijali monety, które wpadały do beczek. Ta historia wzięła się prawdopodobnie stąd, że biedni robotnicy nie mogli zrozumieć skąd fabrykanci mają tak dużo pieniędzy, a oni pracują tak wiele godzin i mają tak skromne zarobki.
Spacer zakończyliśmy na rogu Targowej i Fabrycznej, w miejscu gdzie do królestwa Grohmanów dochodzi królestwo Scheiblerów. Wydawałoby się, że to już inna historia, a tymczasem nie do końca. Po I wojnie światowej kryzys ekonomiczny dotknął nie tylko Grohmanów, ale i Scheiblerów. Postanowili połączyć siły i razem stawić czoła problemom ekonomicznym. Tej sytuacji sprzyjało też małżeństwo Karola Wilhelma Scheiblera II z Anną Grohman - córką Ludwika.
To już koniec wycieczki po tej części królestwa Grohmanów. Na kolejny spacer z cyklu "Maluchy poznaja Łódź" zapraszamy za miesiąc, 21 października. Spotykamy się o 11 przy wejściu na Falę w parku na Zdrowiu.
Komentarze
Prześlij komentarz